Si tė programoni kartelat ?

Nė njė text tė shkurt po ju njoftoj me mėnyrėn e programimit tė kartelave. Po i spjegoj disa qėshtje themelore lidhur me programim. Natyrisht nuk bėheni menjėher expert pas leximit tė kėtij texti, ka edhe njohuri mė tė thella nė qėshtjen e programimit tė kartelave tė cilat i gjeni nė textet tjera tė kėsaj faqeje.Ky text do tė ju ndihmoj ta mėsoni vendosjen e qelsave tė rinj-valid nė shumicėn e kartelave.

Ma sė shumti do tė hasni nė kėto lloje tė kartelave:

Kartelat mund tė i programoni me programues aktiv ose pasiv (psh. AVR-Mouse, PIC-programer, Multiprog Quadro, Multiprog 2001, Multiprog 2001XL, Card-Maestro etj.)

Mėnyra mė e leht ėshtė shfrytzimi i Wafer kartelės. Wafer kartelat janė tė dy llojeve:

Goldwafer duket si kartel e bankės, dhe ka nė vehte tė montuara chipa. Tjetra ėsht kryesisht e gjelbėrt me dy chipa tė montuara nė pjesėn e prapme. Tė dyjat kanė funkcion tė njejtė. (Detaljet i shifni mė poshtė).

TRE hapa nė programimin e Wafer kartelės

Hapi 1 ndoshta i habit fillestarėt. Me siguri pyeteni, e si 2 chipa e 3 file? Pėr spjegim mė detal lexoni, pjesėn me titull "Loader/hex fili". Pėr ta kuptua mė mir, qėshta ėshtė kėsi lloji: Pra , nė PIC chip gjenden algoritmet e duhura pėr dekodim tė kanaleve . Nė EEPROM chip janė qelsat e duhuri. E tani, psh. kartela origjinale ka nė PIC chip algoritmin qė hap vetėn njė paket tė kanaleve, ose provider. Por, ju do tė vendosni nė PIC filin i cili ka tė bėjė me psh. 8, 14 ose 16 providera, varėsisht nga sistemi. Pra qėllimi ėshtė vendosja e qelsave tė rinjė nė EEPROM. E kjo duhet tė bėhet pėrmes PIC chipit, me teknikėn "pėrmes PIC-it". pėr kėtė shkak edhe u paraqit ky fil nė hapin e parė, qė mė sė shpeshti ėshtė loader.hex. Ai vendoset nė PIC, e pas kėtij veprimi bėhet e mundur vendosja e filit nė EEPROM. Mė vonė duhet tė kthehet pėrmajtja e mėparshme nė PIC, e nė te nė fund vendoset psh. IrPIC.HEX fili, pėr irdeto ose SePIC.HEX pėr sistemin seca. Mė von do ta spjegoj rastin, kur ska nevojė tė vendoset loaderi nė PIC.

Nė rastė se punoni me ndonjė programatotr tė vjetėr, me siguri duhet ta regulloni mod-in e programatorit. Varėsisht nga softweri tė cilin pėrdorni, disa programe ju preferojnė ta ndroni mod-in  (psh. ChipCat)  , por te shumica e softwerėve kjo nuk ndodhė. Pra do tė duhet tė veproni kėshtu:

Solucioni mė i mirė por edhe mė i shtrejt ėshtė tė bleni programer aktiv , i cili automatikisht i kryen tė tri hapat (psh. Multiprog.. dhe TwoProg softwerin). Kėto e kanė tė montuar "loader.hex-in", dhe nuk duhet tė kaloni pėrmes hapit 1, dhe nuk ju duhet fare filil "loader.hex".

Poashtu mund tė gjeni PIC file pėr SECA sistem dhe sistemet tjera nė tė cilat ėsht e inkluduar ky fil, edhe kėtu pra nuk e bėni veprimin e hapit 1. Egzistojnė programe si psh. "ChipCat" qė ka tė inkluduar loaderin  dhe funkcionon pothuajse me tė gjith programatorėt.

Nė softwerin pėr programim, do tė shifni disa opcione pėr regullim. MOS I PREKNI, nė rastėse nuk dini pėr qka shėrbejnė. regullimet e duhura gjenden nė  hex. filin, opcionet regullohen ved nė vlerat e duhura.

Solucioni 1 pėr programimin e Fun kartelave

Programimi mund tė bėhet nė disa mėnyra. Kėtu po e paraqes metodėn me Multiprog 2000, funkcionon edhe me verzionin Multiprog 2001.

Seca dhe Viaccess:

Irdeto:

Solucioni 2 pėr programimin e  Fun kartelės

E tėrė procedura e pėrshkruar mė lartė mund tė kryhet me programin ChipCat. por,si tė vendosim tre file nė kartelė, kur nė Chipcat mund tė vendosen vetėm dy ?

Disa fjalė mbi Aston CAM modulin: nė rastėse programoni fun kartelėn pėr Seca, mos haroni ti mbuloni kontaktet  1 dhe 5 me njė copė "selotejp" por shfrytzoni pjesėn e poshtme tė kontaktit nė rastėse keni double-side fun kartelė.

Paisja e duhur:

Detalet mbi hapat

Krtesisht egzistojnė tre tipe kartelash.

1. Wafer kartelat (16F84 dhe 24C16)

Kryesisht duken si kartela tė bankės .Chipat e tyre janė tė mbėshtjellura me plastikė tė kartelės, dhe nuk shifen nga jashtė. I pėrmbahen  (ISO 7816) standardit internacional pėr madhėsi. Egzistojnė disa verzione tė kėsaj kartele. "Wafer"ose "PIC kartela" ėshtė kryesisht ajo qė pėrmban vetėm njė  chip. Kėto NUK MUND tė pėrdoren pėr dekodimin e kanaleve digitale ,pėrpos pėr OnDigital UK sistemin toksor tė TV-s digitale. Mė sė tepėrmi janė pėrdor pėr D2MAC kanale analoge, Jan tė njohura edhe si MultiMacI (MM1) kartela. "Goldwafer" ėshtė kartela e cila ka  2 chipa: njė PIC dhe njė EEPROM chip. Janė tė popullarizuara si auto-updating kartela pėr D2MAC kanale analoge , dhe janė quejt MultiMacII (MM2) kartela. Emrin Goldwafer e kanė marė sepse po thuajse tė gjitha mė parė janė prodhua nė ngjyrė tė arit por disa edhe nė ngjyrė tė bardhė . Por keni kujdes: majoriteti i wafer kartelave tė bardha janė single-chip wafer kartela (me njė chip), e kjo nuk mjafoton pėr tv digitale . PIC -u duhet tė jet i tipit16F84. Disa D2MAC wafer kartela tė vjetra kanė 16C84. por nė to ,ska mjaft RAM memorje pėr shkrimin e tė gjitha fileve. EEPROM -i ka shenjėn 24C16. Disa variacione lejohen. Psh, lejohet variacioni 24LC16 .

2. SMD kartelat

Surface Mount Devices. kanė dimenzionet e njejta si wafer kartelat standarde, por chipet e tyre shifen . Chipat janė mjaft tė hollė, kėshtu qė kartela si edhe  wafer-i, hynė nė CAM modul kėshtu qė kapaku i receiverit mund tė mbyllet .

3. PCB kartelat

Printed Circuit Board kartelat, ose Print kartelat (tė njohura si PIC kartela ) kryhesisht janė tė bėra nė pllak tė shtypur dhe kan chipat qė mund tė hjeken nga fundamenti. Dobėsia e tyre ėshtė qė janė ma tė gjata se  CAM moduli, kėshtu qė kapaku i receiverit nuk mund tė mbyllet. Por kanė 2 pėrparsi. E para, chipet mund tė ndėrohen - dhe mund tė porgramohen veqantisht me Ludipipo programator. Kjo ėshtė pra nė kundėrshtim me wafer kartelat, ku chipi i EEPROM mund tė programohet vetėm nė mėnyrė indirekte, duke shfrytzuar teknikėn "pėrms PIC-ut". . Pėrparsia tjetėr: gjdo elektroteknik ose hobist mund ta bėjė shum lehtė.

Mė tepėr detalje mbi programatorėt

Shumica por edhe jo tė gjith programatorėt punojnė pėrmes portit serial dhe  kablit tė kompjuterit . Disa nga to (modelet pak mė tė shtrejta ) punojnė pėrmes portit paralel ose usb-s,  Tensioni i nevojshėm ėshtė 9v apo12v DC, intenzitet tė rymės 300mA. Pėr tė programuar kartelat e plastikės Wafer, tė dyjat, Ludi dhe Phoenix programatorėt duhet tė jenė tė paisur me smartcard lexuesin, tė cilin se kanė tė gjithė programatorėt . Nė rastė se planifikoni tė punoni vetėm me PCB kartela (me chipe qė mund tė nxiren) atėhrė Ludi pa lexues tė kartelės ju mjafoton, natyrisht qė programatori tė ketė njė ose mė tepėr   DIL fundamente pėr EEPROM dhe PIC chipa. Nė rastė se punoni me kartela plastike, atėher patjetėr duhet tė keni  Phoenix/Smartmouse programator, sepse ai ėshtė i vetmi qė mund tė programoj  EEPROM chipin e montuar. Duhet qė edhe shpejtėsia e punės tė jetė 3.57MHz. Shpejtėsia mė e madhe se 6.00MHz ėshtė pėr MOSC chipet moderne, por kjo shpejtėsi mund ta shkatroj Wafer kartelėn. Tė gjithė  programatorėt nuk kanė 3.57MHz oscilator - disa kanė vetėm atė nga 6.00 MHz. por edhe programatori me oscilator 6.00MHz mund tė regullohet nė 3.57MHz programator me ndrimin e thjesht tė oscilatorit tė kristalit  - Modifikimet tjera sjan tė nevojshme.

Mė tepėr detale pėr softwer

Softweri mundėson programimin, leximin dhe shkrimin nė kartelė . HEX ose BIN fili lexohet nga pc-ja nė  "buffer", Nga aty pėrmes portit serik dhe programatorit pėrcjellet nė chip. Shumica e  softwerėve shfrytzojnė" checksum" pėr kontroll tė shkrimit. Ka numėr tė madh softwerėsh, disa vetėm pėr Ludi, disa pėr Phoenix, dhe disa tė kombinuarai. Shumica e softwerėve vijnė sė bashku me programator gjat blerjes. Me randėsi ėshtė : pa marė parasysh cilin Phoenix/Smartmouse softwer pėrdorni, duhet patjetėr tė i pėrputhet shpejtėsisė 3.57MHz.

Mė tepėr detale mbi proqesin e programimit

Qėllimi ėshtė vendosja e hex filit nė EEPROM, dhe software filit (duke inkluduar key-decryption algoritmet) nė PIC. Software fili ėshtė kryesishtje nė formė heksadecimale  (xxx.HEX). Fili me qelsa ėshtė kryesisht nė filin binar(xxx.BIN). Loader (ose "boot") fili do tė ketė ndoshta nevojė tė "kalojė"  pėrmes PIC chipit gjer tek EEPROM chipi. Loaderi ėshtė HEX fil tipik. Nė rastėse filet qė i keni marė nga interneti nuk janė nė formatin e duhur, mos u shqetėsoni: egziston softweri pėr shėndrim nga njeri nėtjetrin tip.

Loader/hex fili nė PIC chipin

Kur punoni me qipe qė mund tė ndėrohen  (pash. SMD kartelat,apo wafer kartelat e plastikės), hasni nė problem: si tė i afroheni EEPROM chipit pėrmes  PIC chipit. Zgjedhja ėshtė e ashtuquajtura "Through-PIC" tehnika, apo nė pėrkthim "pėrmes PIC-ut". Do tė thot se duhet ta vendosni njė fil special nė PIC i cili e mundėson kalimin e qelsave nė EEPROM. Ky loader (ose boot) fil gjendet nė shum verzione, mė sė shpeshi hasni nė te me emėrtimin  LOADER.HEX, MAIN.HEX, 16F84.HEX dhe tė ngjajshme. Pothuajse tė gjith Wafer softwerėt vijnė me loader filin, por mos mendoni se duhet patjetėr ta shfrytzoni loader filin qė ju vjen me softwer . Njė herė kur tė gjeni loader filin qė ju pėrshtatet mė sė shumti , e ruani pėr  PIC programmet e mėtejshme. Kur EEPROM-i tė programohet me sukses , loaderi ka kryer punėn e tijė, nė PIC vendoset HEX fili (psh. IrPIC.HEX nga fili i Beamerit pėr  Irdeto. Nė rastin e shumicės sė fileve pėr Seca wafer , loaderi ėshtė paraprakisht i vendosur nė  seca hex fill, pra nė kėtė rastė nuk duhet tė ndėrmaret hapi i vendosjes sė loaderit: pra thjesht vendoset  HEX fili final, dhe PIC -u lejon tė programohet EEPROM chipi.

Qelsat/bin fili nė EEPROM chipin

Fili me qelsat pėrmab informatat pėr hapjen e kanaleve tė paketit. Psh, ATR, kodi i shtetit, numri serial nė hex, numri serial-asci. poashtu pėrmban paketin e qelsave. Kur ėshtė fjala pėr sistemin Irdeto , maks 8 paketa. Pė Seca sistem, maksimum 16 paketa,pėr vaiccess poashtu 16 Kėto pakete pėrmbajn, psh. plainmasterkeys (PMK), hexmasterkeys (HMK), provider id (PiD), datėn, channel-id (pėr Irdeto beacon kanale) e tj . qelsat mund tė pėrpunohen nė PC- kompjuter para vendosjes nė EEPROM. Pėr tė i pėrpunuar, mund tė shėrbeheni me editorin pėr hex-in standard  ose edhe mė mirė - me ndonjė program tė bėrė special pėr kėtė destinim.. E pastaj thjesht azhuroni ose shtoni njė apo mė shum qelsa tė cilat ju nevoiten.. Disa verzione tė Seca dhe viacces fileve pėr kartela lejojnė programimin e mėvonshėm tė qelsave pėrmes dirigjuesit tė receiverit . Verzionet tjera (iSeca ,viaccess Irdeto) janė "auto-updating" - ata automatikisht programohen me qelsa tė ri pas ndrimit tė tyreWafer. Auto-Update funkcionon vetėm nė rastėse keni master qelsat valide(tė vėrteta) nė kartelė. .

Program/hex fili nė PIC chip

Psh, fili i vendosur nė PIC lejon njė numėr tė konsideruar providerėsh(mė tė madh se 1)  ,sa lejon kartela origjinale. Pėr kėtė shkak duhet tė bėht shkrimi i  PIC chipit. Ky pėrmbanė algoritmet e nevojshme pėr dekodimin e numrit mė tė madh tė paketeve se sa njė. Egzistojn shum verzione tė kėtij fili.

Broblemet e mundura

Numri i madhė i kartelave, softwerave, programatorėve, PC konfiguracioneve, CAM modulevedhe receiverėve,  praktikisht e bėnė tė pamundur numrin e problemeve nė tė cilat mundet tė haset. Ndonjėher problemi ėshtė nė hardware, ndonjėher nė file, e ndonjėherė nė softwer tė  CAM modulit. Problemet mund tė zgjidhen dhe po i ceku disa nga to..